Czy jesteśmy wystarczająco mądrzy, aby oceniać inteligencję zwierząt?

Przez większą część minionego wieku nauka była nadmiernie ostrożna i sceptyczna w odniesieniu do inteligencji zwierząt. Badacze zachowań zwierząt albo nie zastanawiali się nad ich inteligencją, albo odrzucali to pojęcie. Większość unikała tego tematu. Ale czasy się zmieniają. Nie mija tydzień, aby nie pojawiały się nowe doniesienia o złożoności procesów poznawczych u zwierząt, często towarzyszące materiałami wideo w Internecie jako dowód.

Jakie sposoby komunikacji praktykują zwierzęta i czy mają one coś w rodzaju mowy? Czy zwierzęta potrafią rozpoznawać siebie w lustrze? Czy zwierzętom przysługuje przyjaźń i przywiązanie emocjonalne? Czy prowadzą wojny i negocjacje pokojowe? W książce czytelnicy znajdą odpowiedzi na te pytania, a także na przykład, że szczury mogą żałować podjętych decyzji, wrony potrafią wytwarzać narzędzia, ośmiornice rozpoznają ludzkie twarze, a specjalne neurony pozwalają małpom uczyć się na błędach innych. Naukowcy otwarcie mówią o kulturze zwierząt, ich zdolności do empatii i przyjaźni. Tematy zakazane przestały istnieć, w tym w dziedzinie rozumu, który wcześniej uważany był za wyłączną domenę człowieka.

Autor opowiada o historii etologii, o brutalnych sporach z behawiorystami, a przede wszystkim - o ogromnej pracy eksperymentalnej i obserwacjach naturalnego zachowania zwierząt. Analizując drogi rozwoju procesów myślowych w trakcie ewolucyjnej historii różnych gatunków, Frans de Waal przekonywująco pokazuje, że człowiek w tym szeregu - to tylko jedno z wielu myślących istot.