Eugeniusz Szwarc. Los Bajkopisarza w epoce Smoka

Piszę o Eugeniuszu Szwarcu, ponieważ mówił o nas. O świecie, gdzie straszny nie jest Smok, lecz przyzwyczajenie do życia obok niego; o strachu, który przenika do duszy i staje się normą; i o wewnętrznej wolności, którą można zachować nawet w niewoli.

Natalia Gromowa

Eugeniusz Szwarc pisał bajki, które były znacznie bardziej realistyczne niż radzieckie powieści. W "Cieniu" i szczególnie w "Smoku" proroczo ujawnił naturę niewolnictwa, to, co nieco później nazwane będzie "banalnością zła" - codzienne przyzwyczajenie do życia obok tyrana. W epoce rozdarcia i utraty przywracał ludziom zagubienie, przyjaźń, miłość, nadzieję i mówił o nich w taki sposób, że łatwiej było oddychać. W swoich sztukach Szwarc śmiał się z ludzi przerażonych na śmierć, a jednocześnie współczuł im, lamentując ich dusze.


Kim naprawdę był? Figlarzem czy mędrcem pod maską błazna, który, odwracając codzienne słowa i znaczenia, widział świat jaśniej niż ktokolwiek. Szwarc należy do tych nielicznych artystów, którzy potrafili przynieść przez mrok swojego czasu wewnętrzne światło - i ofiarować ludziom nadzieję na uzdrowienie.