Życie form

Książka klasyka francuskiej i amerykańskiej tradycji historii sztuki Henri Focillona (1881–1943) „Życie form” (1934) jest kwintesencją jego teorii formy. Forma artystyczna przedstawia się Focillonowi nie jako znak i nie jako idea, ale jako żywa metamorfoza w przestrzeni, materii, świadomości i... czasie, — i stanowi „sensy, które z niej samej wypływają”. Kontynuując idee niemieckich formalistów (Wölfflin, Giedion) i inspirowany witalizmem Bergsona, autor rozważa życie form artystycznych w trójfoldowym cyklu: eksperymenty (próby), „klasyczna” równowaga (której czasami towarzyszy wysublimowanie) oraz „barokowy” rozpad. To formalne życie, zdaniem Focillona, „generuje nowe warunki dla historycznego, społecznego i moralnego życia” człowieka. Takie podejście pozwala również uwolnić pojęcia stylu, materiałów i technik w sztuce od często przynależnej im inercji i dostrzec ich aktywny, twórczy lub destruktywny potencjał.