«Historia Rzymska» — monumentalne dzieło historyczne niemieckiego badacza Theodora Mommsena, zajmujące szczególną pozycję w literaturze światowej dotyczącej antykwistyki.
Mommsen był uczniem takich znakomitych historyków, jak F. Schlosser, G. Siebel, I. G. Droysen, których wpływ jest wyraźnie widoczny w jego wczesnych pracach.
Mommsen kontynuował tradycję faktograficznego opisu historii Starożytnego Rzymu, która narodziła się w Niemczech na początku XIX wieku.
«Historia Rzymska» Mommsena to najdokładniejsze opracowanie obejmujące wielowiekowy okres rozwoju państwa.
Pierwsze trzy tomy zostały wydane w latach 1854–1856 i zawierają wydarzenia od założenia Rzymu do epoki panowania Juliusza Cezara.
Czwarty tom nie został ostatecznie napisany, materiały do niego znajdują się tylko w brudnopisach Mommsena i, najprawdopodobniej, odzwierciedlają historię panowania rzymskich cesarzy do Dioklecjana.
Piąty tom, zaprezentowany w wydaniu, ukazał się w 1885 roku, opisuje życie w «prowincjach»: północnych Włoszech, Hiszpanii, Galii, Rzymskich Niemczech, Brytanii itp.