Historia ludów koczowniczych – centralny temat w wczesnej twórczości naukowej Lwa Gumilowa. Jako orientalista postawił za zadanie udowodnić, że historia stepowych nomadów nie jest mniej interesująca i pasjonująca niż historia starożytnych Greków, Franków czy krzyżowców. W książce o państwie Hunów dostrzega się zadziwiający wzrost w VII w. p.n.e. koczowniczego etnosu Hunów, który później przekształcił się w kompleks etnosów i superetnos. Hunowie byli pierwszymi, którzy zjednoczyli w jedno państwo stepowe obszary Eurazji od Morza Żółtego do jeziora Bałchasz, drugi raz zrobili to starożytni Turcy (Wielkie Kaganat Turecki), następnie Mongołowie (imperium Czyngis-chana). Proces zakończyli Rosjanie, tworząc ogromne imperium na obszarze od Morza Bałtyckiego do Oceanu Spokojnego. Ale hunowie byli pierwszymi.
Na podstawie szczegółowych chińskich kronik autor opisuje zawirowania historii Hunów i wyjaśnia, jak mały naród mógł dokonać tak wielkiego skoku, skąd wzięły się siły, jak Hunowie współdziałali z innymi narodami, jednych podporządkowując siłą, innych zapraszając do współpracy, jednocześnie opierając się odwiecznemu wrogowi – Chinom.
W książce „Hunowie w Chinach” pokazano, jak mały lud stepowy wyczerpał swoje siły w licznych wojnach i w V w. został wchłonięty przez Chiny, nie potrafiąc oprzeć się urokowi chińskiej kultury. W rezultacie od Hunów pozostała tylko jedna mała grupa, która w II w. odeszła daleko na zachód, gdzie, mieszając się z Ugrami, utworzyła nowy naród znany w Europie jako Goci.
Ponadto w książce zawarty jest tekst rozdziału „Trzy Królestwa w Chinach”, który nie został uwzględniony w pierwszym radzieckim wydaniu książki „Hunowie w Chinach”
Autorem wstępu do książki L.N. Gumilowa „Hunowie. Hunowie w Chinach” jest doktor nauk geograficznych, profesor S.B. Lawrow. Książka jest opatrzona tabelą synchronizacyjną, wykazem literatury, indeksem nazwisk postaci historycznych, indeksem nazwisk badaczy i cytowanych autorów, indeksem nazw geograficznych .