Żelazna kobieta

“Żelazna kobieta” — książka o jednej z najbardziej zagadkowych kobiet XX wieku, Marii (Mure) Zakrewskiej-Benkendorf-Budberg. Była kochana, jej ufano i poświęcano jej swoje utwory Maksym Gorki i Herbert Wells, była obiektem fascynacji brytyjskiego dyplomaty i szpiega Roberta Bruce'a Lockharta. Nina Berberowa znała tę niezwykłą osobę, a jej błyskotliwie napisana powieść, pełna dokumentalnych świadectw i listów, od dawna stała się bestsellerem. Ten świat, w którym żyła przed 1918 rokiem, został zniszczony, a ona wyszła z niego nietknięta. … To nie znaczy, że Mura nie znała lęków, ale jej lęki były inne, nie te, które miały nasze babcie, one też były nowe, jak same losy wnuczek: strach przed więzieniem, strach przed głodem i zimnem, strach przed brakiem paszportu i — prawdopodobnie — strach przed ujawnieniem tajemnic. I radości były nowe: radość z wolności życia osobistego, nieograniczonego żadnym kodeksem moralnym, ani tym, “co powiedzą sąsiedzi”, radość z przetrwania i ocalenia. Nina Berberowa