Ołtarz w Gandawie Jana van Eycka: Kompozycja dzieła. Boska i ludzka perspektywa

Kluczowym problemem Ołtarza w Gandawie jest problem organizacji przestrzeni. Przedstawione jest tutaj zarówno przestrzeń naszego świata, jak i przestrzeń świata sakralnego. Jedna przestrzeń odnosi się do tej przestrzeni, w której znajduje się widz obrazu (tzn. zewnętrznego w stosunku do przedstawienia obserwatora): należy do naszego świata. Przeciwstawione jest jej inne przestrzeń, należąca do świata innego, pozaziemskiego: odnosi się do pozycji wewnętrznego obserwatora, który jest zakładany w samym przedstawieniu. W ten sposób, świat niebiański i świat ziemski są tutaj pokazane razem, są połączone w jednym obrazie. Odpowiednie przeciwstawienie można dostrzec zarówno w otwartym, jak i w zamkniętym ołtarzu, jednak w tym przypadku przejawia się ono w różny sposób. Tak, w otwartym ołtarzu wyraża się perspektywicznie (za pomocą wykorzystania tej czy innej pozycji widza), w zamkniętym ołtarzu – stylistycznie (za pomocą specjalnych środków obrazowania, przede wszystkim palety kolorów). Analiza Ołtarza w Gandawie pozwala na pokazanie złożonej treści teologicznej tego dzieła. To swojego rodzaju traktat teologiczny, którego lektura zakłada ujawnienie specjalnego „języka”.