Tito ma dwanaście lat i, podczas gdy jego rodzice badają tajemnice wszechświata, stara się zrozumieć ziemskie prawdy. Czasami jest to trudne. Nawet jego matematyczny umysł nie zawsze potrafi uporządkować chaos, który go otacza. Od czasu, gdy mama Tito poleciała na «Nowym Woyagerze» do odległych gwiazd, tata Tito dniami siedzi z książką, nie zauważając niczego wokół. Ich świat pogrążył się w gęstej ciszy, którą przerywają tylko wybryki Wiki, przyjaciółki Tito, oraz lasagne babci Irmy.

Aby wstrząsnąć tatą Tito i zwrócić jego uwagę na świat wokół, Wiki potajemnie zapisuje go na turniej szachowy, chociaż on nie tylko nie umie grać, ale i nie wychodzi z domu. Na pomoc Tito i Wiki przychodzi ekscentryczny sąsiad dziadek Mechanik – prawdziwy złota rączka, podobny do Einsteina, potrafiący naprawić wszystko „w 38 sekund”. Ale w miarę zbliżania się turnieju staje się jasne: nikt nie jest gotów powiedzieć Tito prawdy o tym, co tak naprawdę stało się z jego mamą.

Za powieść «Szach i mat wśród gwiazd» Alessandro Barbaglia otrzymał Narodową Nagrodę Strega Ragazze e Ragazzi. To książka nie o szachach jako bitwie, ale o umiejętności dostrzegania życia jako wielkiej partii szachowej, w której nawet po najtrudniejszej stracie można znaleźć właściwy ruch. Przez metaforę gwiaździstego nieba i czarno-białych pól Alessandro Barbaglia opowiada historię o przyjaźni, dorastaniu i odwadze, która potrzebna jest nie do zwycięstwa, ale aby po prostu dalej żyć.