Do obecnej publikacji włączono dwie książki Jakowa Gordina – znanego pisarza, publicysty i historyka: „Śmierć Puszkina” i „Prawo do pojedynku. Puszkin i władza”.
W pierwszej z nich śledzony jest los Puszkina od 1831 roku, kiedy zaczyna się dojrzały etap w twórczości poety, jest żonaty i pełen sił. Niemniej wiele jego najważniejszych inicjatyw ponosi klęskę. Puszkin jawi się jako poważny historyk i myśliciel polityczny, przewidując przyszłość Imperium Rosyjskiego, ale pozostając niedocenionym nie tylko przez cara, jego bliskich i krytyków, ale czasami również przez swoje własne otoczenie.
Podstawą fabuły drugiej książki jest przeciwstawienie Puszkina ideologii „oświeconego niewolnictwa”, prowadzonej w epoce Mikołaja przez ministra oświaty S. S. Uwarowa. Narracja o ostatnim roku życia poety rozwija się na tle losów jego współczesnych (M. F. Orłow, M. M. Speranski, P. D. Kisielew, A. P. Jemielow, P. A. Wiazymski), którzy, podobnie jak on, podjęli nierówną walkę z biurokracją imperialną i nie zdołali zmienić biegu procesu społeczno-politycznego w Rosji. Ten szeroki kontekst historyczny pozwala zrozumieć skalę problemów, które dręczyły Puszkina, które próbował rozwiązać.
Publikacja adresowana jest do najszerszego kręgu czytelników – wszystkich, którzy interesują się pytaniami rosyjskiej historii i literatury.