Włoskie bajki Basile'a

Giambattista Basile (1566–1632) — włoski poeta i bajkopisarz. Przyszły pisarz urodził się w miasteczku w pobliżu Neapolu. Jego rodzice nie mieli dużych środków, ale wychowali dzieci na ludzi niezwykłych: brat Giambattisty został kompozytorem, a siostry — znanymi śpiewaczkami. Sam poeta początkowo obrał drogę wojskową. Wstąpił do armii Republiki Weneckiej i przez kilka lat walczył z siłami Imperium Osmańskiego. Po powrocie do życia pokojowego, Basile osiedlił się w Neapolu i dzięki młodszej siostrze Adrianie mógł znaleźć środki do życia. Adriana w tym czasie stała się pierwszą śpiewaczką Włoch i zajmowała kluczowe miejsce w kręgach towarzyskich. Dzięki niej Giambattista niejednokrotnie publikował swoje utwory i pracował dla wysoko postawionych dostojników jako poeta dworski i organizator wydarzeń towarzyskich. Basile pisał teksty do muzyki, którą wykonywała Adriana, pisał sztuki, poematy i wiersze, organizował maskarady i bale. Okres ten znalazł odzwierciedlenie w twórczości pisarza. Lata później Giambattista porzucił ciężary posady dworskiej i przeniósł się na południe Włoch. Tam zarządzał luksusowymi posiadłościami szlachetnych książąt i hrabiów. Jednocześnie Basile nie przestał działalności literackiej. Miał nadzieję uzyskać uznanie za swoje liryczne utwory i nie ustawał w próbach przedstawienia ich publiczności. Chociaż jego zbiory wierszy cieszyły się powodzeniem wśród czytelników, nie przyniosły mu nieśmiertelnej pamięci. Niezatarte uznanie Giambattista Basile zdobył dzięki «Pentameronowi» — zbiorowi barwnych włoskich bajek, napisanych żywym, neapolitańskim dialektem. Początkowo bajki te Giambattista zbierał i literacko opracowywał nie dla publikacji — przypuszczalnie miały one być przeznaczone dla zabawy arystokratycznych pań i panów. Zbiór postanowiła wydać Adriana już po śmierci pisarza, tym samym uwieczniając imię brata. Bajki stały się źródłem inspiracji dla wielu pokoleń pisarzy, poetów i artystów. W nich potężni bohaterowie stają do walki ze dzikimi smokami, a piękne księżniczki darzą swoją łaską bezstrasznych dzielnych rycerzy. W tych tekstach nieuchronnie triumfuje sprawiedliwość, a bohaterowie włoskiego folkloru urzekają swoim czarem.

Niniejsza edycja zapozna czytelników z wybranymi bajkami Giambattisty Basile w opracowaniu E. F. Strendża. Cudowne historie są przedstawione w oprawie kolorowych ilustracji brytyjskiego artysty Warwicka Goble'a (1862–1943), który w mistrzowski sposób odzwierciedlił wspaniałe pałace, bujne ogrody, bogate ubiory i zadziwiające magiczne istoty. Teksty przetłumaczył z angielskiego Dmitrij Waleriewicz Mochniew.

Artysta: Warwick Goble