Upadek Cesarstwa Bizantyjskiego. Historia krucjat. Zarysy historii Cesarstwa Trebizondzkiego

Zbiór prac znanego rosyjskiego bizantynisty F.I. Uspieńskiego poświęcony jest końcowemu etapowi historii Cesarstwa Bizantyjskiego. «Historia krucjat
», napisana ponad sto lat temu (pierwsze wydanie ukazało się w 1901 r.), nie tylko szczegółowo opisuje, jak przebiegały krucjaty, ale
i daje dość głęboką analizę ich przyczyn i skutków zarówno dla historii światowej, jak i dla historii Kościoła. Praca «Zarysy historii Cesarstwa Trebizondzkiego
» opowiada o ważnym etapie w życiu greckiego Wschodu po Czwartej krucjacie. W wyniku tej krucjaty na początku XIII w. obok
innych mocarstw, które powstały na gruzach byłego Cesarstwa Bizantyjskiego na południowym wybrzeżu Morza Czarnego, powstaje nowe państwo, które przetrwało 250 lat, od 1204 do 1460 r., przeżywając tym samym upadek Konstantynopola. Na czele nowo powstałego cesarstwa stanęli potomkowie bizantyjskiej rodziny cesarskiej Komninów, którzy w Trebizondzie przyjęli tytuł Wielkich Komninów i przynieśli ze sobą ideologię bizantyjskiej władzy cesarskiej. Ale, być może, najważniejszym momentem staje się to, że w Cesarstwie Trebizondzkim udało się w pełni zachować cechy tzw. «cywilizacji rzymskiej»: język grecki, kulturę, cesarskie prawosławie, a także tradycje bizantyjskiej administracji.
W załączniku do książki drukowana jest praca F.I. Uspieńskiego, poświęcona analizie fenomenu bizantyjskiej erudycji, formowaniu człowieka w Cesarstwie Bizantyjskim.