Znaki i symbole

Fiołek i owoc granatu, jednorożec i pies, byk i lew, papuga i paw, waga i perła, róg obfitości i lustro, znak "Lustro Wenus" i chrześcijański znak "ichtis"… Jak często widzimy te i inne znaki oraz symbole w obrazach znamienitych mistrzów i nawet nie zastanawiamy się, że te obrazy mają dodatkowe znaczenie, różniące się od własnego, powierzchownego. Znaki te, nadające dziełom głębokości, tajemniczości i wielowarstwowości, istnieją nie tylko w obszarze rozumu, ale i w obszarze uczuć. Symbole są wielorakie – oznaczają je liczby, przedmioty i zjawiska, formy i obrazy zwierząt, ptaków lub owadów, i tak dalej. Szczególnie wyraźnie symbole manifestują się w malarstwie i rzeźbie.
Od twórców tych znanych dziś dzieł sztuki przedstawiającej dzieli nas setki lat, a czasami całe tysiąclecia. Ci ludzie istnieli w innej systemie życiowych współrzędnych i wierzyli w innych bogów. Zachowane z tamtych dawnych czasów pomniki były przeznaczone nie tylko do cieszenia oczu i zdumiewania finezją wykonania, ale często niosły w sobie określoną ideę, którą współczesnicy odczytywali bez większego trudu. My natomiast, doświadczając wrażenia czysto estetycznego przy poznawaniu tych pomników, często przeoczamy ich sensowne znaczenie, nie zwracając uwagi na mówiące detale lub nie rozumiejąc, co mogą one oznaczać, a przez to pozbawiamy się pełnego odbioru dzieł sztuki. Znaczenia znaków i symboli niemal nie można przypadkowo "odszyfrować", trzeba je znać. I w tym pomoże ci nowa książka Natalii Kortunowej – znanej historyczki sztuki, starszej pracowniczce naukowej GIMPA im. A.S. Puszkina, kuratorki kilku wystaw w GIMPA.
Znaki, symbole i alegorie w malarstwie dosłownie nas otaczają. I często wystarczy tylko zwrócić na nie uwagę, zrozumieć, jakie tajne znaczenie niosą, aby dzieło sztuki zaiskrzyło nowymi kolorami!