Midrasz Raba (Wielki midrasz). Szmot raba

Midrasz raba — najważniejsza antologia żydowskich interpretacji Pięcioksięgu, jak również Pięciu zwojów. Dziesięć niezależnych dzieł, obejmujących liczne interpretacje Pisma przez mędrców talmudycznych i ich następców, zostało wybranych przez średniowiecznych redaktorów z licznych dzieł literatury talmudycznej i weszło w kanon tradycyjnej żydowskiej literatury. Pierwsze wydanie drukowane Midrasz raba na Pięcioksiąg zostało opublikowane w 1512 roku w Konstantynopolu i do dziś cieszy się popularnością zarówno wśród zwykłych czytelników, jak i naukowców, którzy tworzą na jego podstawie własne komentarze.

Książka przedstawiona czytelnikowi w tym tomie — to druga część Midrasz raba, a mianowicie midrasz do księgi Szmot (Wyjście). To zdumiewające zgromadzenie interpretacji, przypowieści i legend, związanych przede wszystkim z wyjściem Żydów z Egiptu. Szmot raba — niejednorodne dzieło, a kompilacja z dwóch odrębnych tekstów: Szmot raba I i Szmot raba II, ale jako jedyne dzieło znane jest, co najmniej, od XIII wieku.

Wcześniej w ramach Biblioteki tekstów żydowskich ukazał się rosyjski przekład pierwszej i najstarszej z książek, wchodzących w skład zbioru Midrasz raba: Bereszit raba (w dwóch tomach), a także midraszy do Pięciu zwojów — Estery raba, Ruty raba, Shir ha-shirim raba i Kohelet raba. Do tej pory żadne z dzieł wchodzących w skład zbioru Midrasz raba nie zostało przetłumaczone na język rosyjski.