Znaki i symbole

Fiołek i owoc granatu, jednorożec i pies, byk i lew, papuga i paw, waga i perła, róg obfitości i lustro, znak «Lustro Wenus» i chrześcijański znak «ichthys»… Jak często widzimy te i inne znaki oraz symbole na obrazach znanych mistrzów i nawet nie zastanawiamy się, że te obrazy mają dodatkowe znaczenie, różne od swojego własnego, powierzchownego. Znaki te, nadające pracom głębi, tajemniczości i wielowarstwowości, istnieją nie tylko w obszarze rozumu, ale także w obszarze uczuć. Symbole są różnorodne – oznaczane są liczbami, przedmiotami i zjawiskami, formami i wizerunkami zwierząt, ptaków czy owadów, i tak dalej. Szczególnie wyraźnie symbole manifestują się w malarstwie i rzeźbie. Od twórców tych znanych dziś dzieł sztuki wizualnej dzielą nas setki lat, a czasem wręcz całe tysiąclecia. Ci ludzie istnieli w innej systemie życiowych współrzędnych i wierzyli w innych bogów. Zachowane z tamtych odległych czasów pomniki miały na celu nie tylko cieszenie oka i zdumiewanie finezją wykonania, ale często niosły ze sobą określoną ideę, którą współcześni odczytywali bez większego trudu. My natomiast, poznając te pomniki z czysto estetyczną przyjemnością, niejednokrotnie umykamy ich znaczeniom, nie zwracając uwagi na mówiące detale lub nie rozumiejąc, co mogą oznaczać, przez co pozbawiamy się pełnego odbioru dzieł sztuki. Znaczenia znaków i symboli prawie niemożliwe jest przypadkowo «rozszyfrować», trzeba je znać. I w tym pomoże Wam nowa książka Natalii Kortunowej – znanej historyk sztuki, starszej pracownicy naukowej Głównego Muzeum Sztuk Pięknych im. A.S. Puszkina, kuratora kilku wystaw w GMSP. Znaki, symbole i alegorie w malarstwie dosłownie otaczają nas. I często wystarczy tylko zwrócić na nie uwagę, zrozumieć, jakie tajemne znaczenie niosą, aby dzieło sztuki zyskało nowe kolory!