Genius i szaleństwo

Psychiatra i kryminolog Cesare Lombroso przeszedł do historii jako autor teorii o biologicznej predyspozycji ludzi do różnych matryc zachowań, w tym do popełniania przestępstw – teorii, która w pewnym sensie położyła podwaliny pod nowoczesną antropologię kryminalną, psychologię kryminalną i psychiatrię sądową.
Najczęściej znajomość z Lombroso zaczyna się od "Geniuszu i szaleństwa", pracy, w której przedstawione są podstawy koncepcji autora na przykładzie społecznych skrajności: wyjątkowych ludzi, демонstrujących nadzwyczajne zdolności i wpływających znacząco na rozwój społeczeństwa, oraz psychicznie niedoskonałych ludzi. Sam Lombroso uważał tę książkę za klucz do zrozumienia "tajemniczej istoty geniuszu". Najbogatszy materiał faktograficzny, skrupulatność i dokładność w systematyzacji danych, rozmach badań – dzięki temu prace C. Lombroso pozostają aktualne do dziś. Dane eksperymentalne z końca XX wieku w dużej mierze potwierdziły, że biosocjologiczne czynniki rzeczywiście są przyczyną różnych rodzajów zachowania.
Autor analizuje geniusz jako zjawisko psychologiczne, wpływ talentu na ludzką psychikę, głęboką więź geniuszu z odchyleniami psychicznymi, a nawet chorobami. Czym zatem jest geniusz: męką czy szczęściem, błogosławionym darem czy ciężką chorobą, niezbędnym warunkiem rozwoju społeczeństwa i jednocześnie fatalnym losem dla samego geniusza?