Akcja powieści «Demony» rozgrywa się w prowincjonalnym mieście, opanowanym atmosferą intryg i rodzącego się radykalizmu. W centrum opowieści znajduje się grupa rewolucjonistów-narodowców, kierowana charyzmatycznym, ale bezwzględnym Piotrem Wierchowieńskim, oraz ich duchowym «ideologiem» – tajemniczym Nikolajem Stawroginem, postacią, w której łączą się demoniczna siła, duchowa pustka i moralna degradacja.
F. Dostojewski w zadziwiającej głębi bada przyczyny i skutki rozprzestrzeniania się destrukcyjnych ideologii. Pokazuje, jak abstrakcyjne, ale pociągające idee radykalnych przemian, oderwane od moralnych podstaw, zamieniają się w «demonizm» – destrukcyjną siłę, zdolną prowadzić do chaosu, przemocy i zagłady.
«Demony» – głęboko filozoficzne dzieło, zmuszające do zastanowienia nad wiecznymi pytaniami o byt, naturę dobra i zła, oraz o skutki rezygnacji z moralnych orientacji. Powieść ostrzega przed niebezpieczeństwem radykalizmu, obsesji ideami i utraty duchowych podstaw, które mogą prowadzić do katastrofy zarówno na poziomie indywidualnym, jak i społecznym. To jedno z najbardziej znaczących dzieł literatury światowej, które zachowuje swoją aktualność do dziś.