Dziennik berliński 1940-1945

Dziennik księżniczki Marii Illarionowny Wasiłczikowej (1917–1978), po raz pierwszy opublikowany w Wielkiej Brytanii w 1984 roku, szybko stał się bestsellerem i został przetłumaczony na wiele języków. Córka rosyjskich arystokratów-emigrantów, od 1940 roku pracownica Ministerstwa Spraw Zagranicznych Niemiec, była przyjaciółką wysoko postawionych oficerów i dyplomatów, uczestników spisku z 20 lipca 1944 roku, który zakończył się nieudanym zamachem na Hitlera, przeprowadzonym przez pułkownika Klausa von Stauffenberga.

Po niepowodzeniu spisku Wasiłczikowa prowadziła zapiski za pomocą specjalnego szyfru skróconego. To jeden z nielicznych zachowanych dokumentów, które dają dokładny społeczno-psychologiczny obraz opozycji arystokratycznej. Dziennik dzielnej i inteligentnej, utalentowanej i spostrzegawczej rosyjskiej arystokratki, wiernej zarówno swojej Ojczyźnie, jak i swojej kulturze, która w skomplikowanej sytuacji historycznej zachowała przyzwoitość i honor, jest całkowicie niezbędny współczesnemu rosyjskiemu czytelnikowi.