Notatki na czele

Któregoś dnia pokojówka Sei otrzymała w prezencie od cesarzowej stertę czystego papieru i zaczęła pisać swoje „Notatki przy łóżku”, nie mając żadnych pretensji literackich i nie mając innego celu niż własna przyjemność. Jak sama Sei Shonagon przyznaje, że była bardzo zawstydzona, gdy jej książka ujrzała światło dzienne. Wtedy nie mogła sobie nawet wyobrazić, jak ogromny wpływ będą miały jej „Notatki” na literaturę japońską, kładąc podwaliny pod nowy, niezwykle popularny gatunek - zuihitsu („podążając za pędzlem”), czyli gatunek eseju. Obecnie zbiór subtelnych, ironicznych, często aforystycznych wpisów do pamiętników i szkiców krajobrazowych Sei Shonagona słusznie uważany jest za perłę japońskiej literatury średniowiecznej. Wyrafinowanie formy literackiej, wnikliwość psychologiczna i bogata obrazowość „Notatek przy łóżku” zainspirowały wielu do stworzenia nowego zuihitsu. Do takich wyznawców można zaliczyć Yoshishige no Yasutane – podobnie jak Sei Shonagon żył w epoce Heian. Jego „Notatki z altanki nad stawem” to mały hymn na cześć życia prywatnego w odosobnionym domu, chroniącym jego mieszkańców przed trudami i pokusami zatłoczonej stolicy. Niespieszny detal i miłość, z jaką ten uczony, mentor księcia, maluje swoje skromne ziemie, ogród i staw, w którym bawią się karpie, chwyta za serce po wielu wiekach.