Bardzo trudno stać się lepszym, kiedy ma się dwanaście lat.
Nikolajka Irteniew postanawia rozpocząć nowe życie, a następnego dnia łamie własne zasady. Prowadzi dziennik, sporządza listę swoich wad, daje ostatni srebrny rubel żebrakowi, zakochuje się w Sonie Walachinie, wstydzi się swoich myśli i bez końca próbuje zrozumieć samego siebie.
W powieściach «Dzieciństwo» i «Młodzieńczość» Lew Tołstoj opowiada nie tyle o wydarzeniach, ile o wewnętrznym życiu człowieka. O tym wieku, kiedy każde słowo wydaje się ważne, każdy błąd — nieodwracalny, a cudzy wzrok może sprawić, że będziesz szczęśliwy lub nieszczęśliwy przez cały dzień.
Razem z Nikolajką czytelnik przeżyje śmierć matki, przyjaźń z dobrym Karlem Iwanowiczem, pierwsze rozczarowania, pierwszą miłość i pierwsze poważne pytania o to, jakim człowiekiem chce się stać.