Memoiry Piotra Henryka Bruce'a

Artylerzysta i inżynier wojskowy kapitan Piotr Henryk Bruce (1692–1757) pozostawił zapiski, obejmujące czterdzieści lat jego życia, z czego trzynaście (1711–1724) spędził w Rosji w burzliwym okresie reform piotrowych. Urodził się w Brandenburgu, służył w armii pruskiej, a następnie na zaproszenie swojego krewnego Jakuba Bruce'a (współpracownika Piotra, rosyjskiego generała-feldmarszałka) przeszedł do armii rosyjskiej, brał udział w pochodzie pruckim, był Świadkiem zabójstwa cara Aleksego, wchodził w skład mentorów wnuka Piotra I, wielkiego księcia Piotra Alekseevicha, uczestniczył w pochodzie przeciwko Szwedom, na zlecenie cara opisał brzegi Morza Kaspijskiego i sporządził ich szczegółową mapę. Opuszczając Rosję w stopniu kapitana, Bruce udał się do Szkocji, a po pewnym czasie wyjechał na Wyspy Zachodnie, gdzie zbudował dwa fortece, a w 1745 roku powrócił na rodzimą ziemię. Zapiski opowiadają o jego życiu, pełnym wędrówek i przygód, i stanowią cenne źródło historyczne, które znacząco uzupełnia nasze wyobrażenia o najważniejszym okresie kształtowania się imperialnego systemu Piotra I.