Borodino: bajka i wiersze

Michaił Jurjewicz Lermontow (1814–1841) — rosyjski poeta, powieściopisarz, dramatopisarz, wyrazisty przedstawiciel Złotego wieku literatury rosyjskiej. Urodził się w Moskwie w rodzinie oficera. Jego matka, Maria Michajłowna, zmarła, gdy chłopiec miał zaledwie 3 lata. Wychowaniem przyszłego poety zajmowała się jego babcia ze strony matki, Elizawieta Aleksiejewna Arseniewa; dzieciństwo chłopiec spędził w jej majątku Tarchany (gubernia penzeńska). Początkowo przyszły poeta otrzymywał wykształcenie domowe. W latach 1828–1830 studiował w pensjonacie przy Uniwersytecie Moskiewskim; wtedy też napisał swoje pierwsze wiersze. W latach 1830–1832 M. J. Lermontow studiował na Uniwersytecie Moskiewskim, jednak nie kończąc studiów, złożył prośbę o skreślenie z listy studentów. W 1832 roku wstąpił do Szkoły Podporuczników Gwardii i Kawalerii, po ukończeniu której został przydzielony do pułku huzarów. W tych latach talent poetycki M. J. Lermontowa nie był znany szerokiej publiczności — swoje utwory przedstawiał jedynie w kręgach oficerskich i towarzyskich. Pierwsza publikacja odbyła się bez wiedzy M. J. Lermontowa — w 1835 roku rękopis poematu «Hadżi Abrek» w tajemnicy przed autorem przekazał do czasopisma «Biblioteka do czytania» jego daleki krewny N. D. Juriew. Pomimo udanego debiutu M. J. Lermontow nie chciał publikować swoich wierszy. Prawdziwą sławę przyniosło mu wiersz «Śmierć Poety» (1837) — odpowiedź na ostatni pojedynek A. S. Puszkina. I chociaż ten wiersz nie został opublikowany, a rozprzestrzeniał się «w kopiach», wywołał jednak skrajne niezadowolenie cesarza, za co poeta został zesłany na Kaukaz do armii czynnej. Tam M. J. Lermontow napisał wiele utworów poetyckich; oprócz tego zajął się malarstwem. W 1840 roku M. J. Lermontow został ponownie zesłany na Kaukaz, a znowu był to czas niezwykłego twórczego rozkwitu. «Góry kaukaskie są dla mnie święte», — tak pisał M. J. Lermontow o swoim stosunku do Kaukazu. W maju 1841 roku Lermontow strzelał się ze swoim byłym kolegą z kursu N. S. Martynowem; kula rywala okazała się śmiertelna dla poety. Pióro M. J. Lermontowa należy do wielu dzieł literackich, które stały się arcydziełami literatury rosyjskiej («Borodino», «Mcyri», «Demon», «Bohater naszych czasów», «Maskarada» i in.)