Bąk

Powieść „Bąk” angielskiej pisarki Ethel Lilian Voynich po raz pierwszy została opublikowana w czerwcu 1897 roku w Nowym Jorku; dwa miesiące później ukazała się w Londynie, a jeszcze pół roku później w Rosji, przy czym tłumaczenie na język rosyjski stało... się pierwszym. Książka od razu zyskała popularność: na milionach czytelników wywarła wrażenie, które nie zatarło się ani z upływem lat, ani z innymi wrażeniami. Tymczasem niewiele wiadomo było o samej autorce; w swoim kraju E. L. Voynich była zapomniana, nie wiedzieli nawet, czy żyje.

Na początku lat 50. XX wieku radziecka pisarka i literaturoznawczyni Jewgienia Tataruta postanowiła odnaleźć autorkę ulubionej powieści: dla niej odważny Bąk, do ostatniego tchnienia zachowujący wierność swoim przekonaniom, był również towarzyszem życia, wsparciem i oparciem w ciężkich dniach. Szukała długo — i odnalazła! Zapomniana przez wszystkich pisarka mieszkała w Nowym Jorku w małym mieszkaniu na siedemnastej kondygnacji ponurego szarego budynku, miała 92 lata. W ten sposób, na zmierzchu swych dni, E. L. Voynich dowiedziała się o swojej światowej sławie, nieznanej jej do tego czasu… W trakcie poszukiwań udało się ustalić, dlaczego dzieło angielskiej pisarki o włoskim rewolucjoniście znalazło swoją ojczyznę w Rosji (fragment książki E. Tataruta „Śladami „Bąka”” jest zamieszczony w niniejszym wydaniu).

W 1966 roku, w przeddzień jubileuszu Rewolucji Październikowej, powieść „Bąk” ukazała się w edycji podarunkowej z ilustracjami Sawwy Brodskiego. Na białej oprawie, na samym dole, znak-symbol: ślad kuli i stróżki krwi „przebijającej” się na wyklejce. „„Bąk” — proza, w której napięcie prawdziwych namiętności osobliwie łączy się z salonowością — opowiadał artysta. — Starałem się tego uniknąć. W wstawkach dawałem tło wydarzeń, pejzaże Kalabrii, architektoniczne otoczenie. A w rozwinięciach przedstawiałem główne konflikty w ich ostrej dynamice, podkreślając surowy świat wewnętrzny głównego bohatera, zwracając uwagę czytelnika na przekonania Bąka, a nie na sentymentalną historię jego miłości do Gemmy.”