Legenda o Wielkim Inkwizytorze

Książka filozofa i krytyka literackiego Wasilija Rozanowa "Legenda o Wielkim Inkwizytorze F. M. Dostojewskiego" ukazała się w 1894 roku. Przyniosła Rozanowowi sławę i stała się pierwszą pracą, w której Dostojewski przedstawiony jest jako myśliciel religijny. To właśnie Rozanow – uważny i wrażliwy krytyk, subtelny znawca sztuki – zapoczątkował refleksję nad twórczością Dostojewskiego (którym był zafascynowany przez całe życie) w kontekście chrześcijańskiego nauczania. Według Rozanowa "Legenda o Wielkim Inkwizytorze" jest kwintesencją powieści "Bracia Karamazow": "…to właśnie ,Legenda' stanowi jakby duszę całego dzieła, które tylko wokół niej się grupuje, jak wariacje wokół swojej tematyki; w niej ukryta jest tajemna myśl pisarza, bez której nie powstałaby nie tylko ta powieść, ale i wiele innych jego dzieł: przynajmniej nie byłoby w nich wszystkich najlepszych i najwyższych miejsc». Do wydania dołączono także rozdziały z tomiku "Literackie szkice" (1899).