Émile Zola — jeden z filarów światowej literatury realistycznej, założyciel i teoretyk naturalizmu, zapalony badacz codzienności, pasjonat praw człowieka i publicysta, który wpłynął na całe realistyczne kierunki literatury XX wieku. Jego najsłynniejsze dzieło — epokowy dwudziestotomowy cykl „Rugon-Makarowie”, ukazujący przed czytelnikami niekończącą się panoramę ludzkich wad i cnót na tle Drugiego Cesarstwa. To prawdziwa encyklopedia życia Paryża i francuskiej prowincji na przykładzie kilku pokoleń jednej rodziny, która wydała na świat najbardziej dziwaczne owoce.
W obecnym ilustrowanym wydaniu znalazły się powieści „Zagłada” (1892) i „Doktor Pascal” (1893), zajmujące, zgodnie z ustalonym przez autora porządkiem czytania, dziewiętnaste i dwudzieste miejsce i kończące cykl „Rugon-Makarowie”
Jean Macquart, już znany czytelnikom z powieści „Ziemia”, rozczarowany życiem wiejskim, wraca do armii, gdzie bezradnie obserwuje upadek Cesarstwa i klęskę jego armii. Dramatyczne wydarzenia okresu Komuny Paryskiej przewracają życie Jeana, jednak upadek Cesarstwa, tego kolosa na glinianych nogach, daje nadzieję na nowe początki.
Akcja powieści „Doktor Pascal” rozgrywa się na początku lat 70. XIX wieku, po upadku Drugiego Cesarstwa, historycznego kontekstu, w którym rozgrywa się akcja cyklu. Badania doktora Pascala Rougona, prowadzącego spokojne życie naukowca w Plassanie i badającego dziedziczność swojego rodu, podsumowują monumentalną kronikę rodu Rugon-Makarów, nad którą Émile Zola pracował przez ponad dwadzieścia lat.