Zapiski z podziemia

Bohater «Zapisów z podziemia» — samotny i zgorzkniały urzędnik na emeryturze, który niedawno otrzymał spadek. Ma teraz czterdzieści lat. Mieszka «w kącie» — «złej, paskudnej» komórce na skraju Petersburga. W swoich rozmyślaniach odrzuca racjonalizm i utopijne idee współczesności, broniąc wolnej woli i prawa do irracjonalnych czynów, nawet jeśli to powoduje cierpienie.

Opowieść uznawana jest za zapowiedź egzystencjalizmu i miała wpływ na dalszą literaturę i filozofię.

W książce znajduje się również publicystyczny esej «Zimowe notatki o letnich wrażeniach» — to dziennik podróży Dostojewskiego z jego podróży do Europy w 1862 roku, w którym pisarz krytykuje zachodnie wartości, mieszczaństwo, kult pieniędzy i bezduchowość, stawiając im w opozycji ideał rosyjskiej duszy.