Dzienniki Smolanki

Institut Smolny, otwarty na polecenie Katarzyny II, – pierwsza żeńska instytucja edukacyjna w Rosji, której celem było „danie państwu wykształconych kobiet, dobrych matek, użytecznych członków rodziny i społeczeństwa”. Z czasem charakter placówki uległ zmianie, instytut stał się zamkniętą, uprzywilejowaną instytucją, za której piękną fasadą krył się koszarowy reżim, a nauka polegała na bezmyślnym wkuwaniu. W swoim memuarowym szkicu Elizawieta Wodowozowa bez upiększeń opisuje instytucjonalne obyczaje: surowość nauczycielek, tradycyjną grę w uwielbienie, skromne wyżywienie i powierzchowne studiowanie przedmiotów. Opisuje reformę edukacyjną K. D. Uśińskiego, która obudziła w młodej smolance zainteresowanie zdobywaniem nowej wiedzy i całkowicie zmieniła wyobrażenie o tym, czym jest nauka.