Praca wybitnego krajowego historyka, geografa i filozofa Lwa Nikołajewicza Gumilowa poświęcona jest etnologicznego badania oikumeny Eurazji przez 1500 lat — od III wieku p.n.e. do XII wieku n.e. Wybór tematu podyktowany jest pragnieniem zbadania historii oikumeny i etnogenezy starożytnych etnosów Wielkiej Stepy w epoce, kiedy procesy etniczne były rozpoczęte i zakończone, po czym nastąpiło odnowienie — nowy, jeszcze niedokończony etap etnogenezy. W ramach tej pracy zbadano zarówno historię Wielkiej Stepy, jak i sąsiadujących z nią krajów, gdzie w opisywanym czasie i przed nim zapłonęły i wygasły superetnosy, powstrzymywane nie tylko przez siłę swoich konkurentów, ale i przez szczególne cechy geograficznych granic. Historia Hunów i Gotów, starożytnych Turków i Ujgurów, Oguzów i Kimaków była bogata. Otaczające regiony: Chiny, Bliski Wschód, Bizancjum i Europa — występują jakby ramą, która obramowuje obraz — step turecko-mongolski. Monografia jest doświadczeniem syntezy historii, etnologii i geografii. Została stworzona na styku nauk humanistycznych i przyrodniczych. Metodyka etnologiczna pozwala nie tylko wypełnić luki w historii jednego kraju i jego sąsiadów oddzielnie, ale także osiągnąć zrozumienie etnicznej historii całej Eurazji jako całości.
Autorem wstępu do książki L.N. Gumilowa "Tysiąclecie wokół Morza Kaspijskiego" jest dr inż. O.G. Nowikow, starszy pracownik naukowy Państwowego Ermitażu. Książka jest wzbogacona bibliografią, wskaźnikiem nazwisk historycznych, wskaźnikiem imion badaczy i cytowanych autorów, wskaźnikiem nazw geograficznych oraz wskaźnikiem etnonimów.
Książka jest adresowana do historyków, geografów, filozofów, etnologów oraz szerokiego kręgu zainteresowanych czytelników.
