Literatura i rewolucja

Praca Trockiego, przetłumaczona na wiele języków, szeroko popularna wśród lewicowych intelektualistów Zachodu, po raz pierwszy opublikowana w 1923 roku, a następnie zakazana w ZSRR i opublikowana w Rosji dopiero w 1991 roku. Książka, nad którą autor pracował fragmentarycznie przez wiele lat od 1907 do 1923 roku. W swoim energicznym i ekspresyjnym stylu autor zastanawia się nad ideologiczną rolą sztuki – i nie tylko literatury, ale także malarstwa, teatru, a nawet architektury – w formowaniu nowego typu osobowości, a także stanowczo krytykuje, z jednej strony, proletariacką zarozumiałość półanalfabetów ideologów oraz wpływających na nich przedstawicieli bohemowego awangardyzmu, marzących o zrzuceniu starej kultury z nowoczesnego statku, a z drugiej strony – nie mniej ostro krytykuje tradycyjno-patriarchalne upodobania w sztuce Lenina i szczególnie Stalina, choć żaden z nich nie jest bezpośrednio wymieniony w książce.