Upokorzeni i znieważeni

Umiarkowanie przyjęta przez krytyków, książka miała jednak ogromne znaczenie dla samego Dostojewskiego: pierwsze dzieło, które stworzył po powrocie z katorgi. Powieść stała się rodzajem mostu między wczesną twórczością a późniejszą, a wiele jej tematów i obrazów rozwinęło się w "wielkiej pięcioksiędze".

Młody pisarz staje się świadkiem tragicznej sceny w cukierni, ale nawet nie przypuszcza, jaką rolę odegra to w jego losie. Wszystkie jego myśli zajmuje Natasza Ichmieniewa — dziewczyna, obiecana mu za żonę. Ale ona zakochuje się w synu księcia Walkowskiego, z którym jej ojciec prowadzi spór, i ucieka z domu.

Miłość, duma, upokorzenie, przebaczenie — w tej powieści Dostojewski po raz pierwszy sięga po te nerwy, które uczynią go głównym pisarzem rosyjskiej literatury.