«Słowo i czyn» — rozbudowana powieść historyczno-przygodowa Wacława Pikuły, poświęcona jednemu z najbardziej niejednoznacznych i dramatycznych okresów historii Rosji — epoce panowania cesarzowej Anny Iwanowny (1730–1740). Autor odtwarza szeroką panoramę rosyjskiej rzeczywistości po Piotrze Wielkim: przewroty pałacowe, dworskie intrygi, działalność Tajnej Kancelarii, opór rosyjskiej arystokracji i wszechpotężnego faworyta Birona. W centrum opowieści — skomplikowany mechanizm władzy, walka sił politycznych, obyczaje wyższych sfer i codzienne życie zwykłych ludzi.
Pikuł łączy dokumentalną precyzję z fascynującą fabułą: czytelnik zanurza się w atmosferę epoki, gdzie splatają się rządowe spiski, dyplomatyczne manewry, historie miłosne i brutalne egzekucje.
Powieść wyróżnia się wielowarstowością: dziesiątki historycznych i fikcyjnych postaci, rozwinięte wątki fabularne, szczegółowy opis życia codziennego, polityki i spraw wojskowych. Dzieło porusza kluczowe pytania: cena władzy, rola jednostki w historii, konflikt wpływów krajowych i zagranicznych.
«Słowo i czyn» to nie tylko kronika wydarzeń — to głębokie badanie mechanizmów władzy i ludzkiej natury w warunkach politycznej niestabilności.