Człowiek, który się śmieje

Jedna z najsłynniejszych powieści Victora Hugo «Człowiek, który się śmieje», obok «Nędzników» i «Katedry Najświętszej Marii Panny w Paryżu», bez wątpienia jest jednym z arcydzieł francuskiej literatury XIX wieku. Wydaje się, że zawiera wszystko: tajemniczą atmosferę, wspaniałe strony poświęcone historii Anglii, katastrofę morską, dziecko porzucone w tajemniczych okolicznościach, bezlitosnych rabusiów, dziwny dokument znaleziony w zapieczętowanej butelce na morskim brzegu, ślepą piękność, mizantrpę-dobroczyńcę, oswojonego wilka i romantycznego bohatera. Wygląd Gwinplena jest okropny: «usta otwierające się do uszu», bezkształtny nos i twarz, «na którą nie można było spojrzeć bez śmiechu», jednak jego życiowa droga, pełna niewiarygodnych przygód, nie pozostawi obojętnym żadnego czytelnika.