Młody lekarz wiejski Dmitrij Czekanow, prawdomówny i szlachetny duchowo idealista oraz zwolennik «małych spraw», szczerze stara się poprawić życie swoich pacjentów-chłopów. Jednak nawet ryzykując życiem, aby pomóc chorym na cholerę, nie zyskuje ani wdzięczności, ani nawet prostego zaufania — niczego, oprócz głuchej wrogości «chłopów» do «panów»...
Stary Iwan Ilicz Sartanow całe życie spędził walcząc z samodzierżawiem, a teraz razem z wszystkimi przeżywa historyczną katastrofę, w której nie ma «swojej strony». Ludzi powoli wpycha w pył rewolucja i wojna domowa. Z wysokich pobudek dokonują się straszne rzeczy. I tylko przypadek decyduje, kogo zadręczą, kto zginie, a kogo wypuszczą do domu...
Do tego zbioru włączone są dwa opowiadania, połączone tragedią rosyjskiej inteligencji — przyjaznej, gorąco odczuwającej swoje i cudze cierpienie i doświadczającej upadku swojego świata.