Książka poświęcona jest analizie obrazów ludowej prozy mitologicznej - duchów-"gospodarzy", które w starożytnej mitologii były najwyższymi bóstwami, a w późniejszym folklorze przekształcone w niższe duchowe istoty, pomagające w codziennych i gospodarskich sprawach: baniak, domowy, leszy, wodnik i pokrewne im istoty. Analizowane są wygląd, chronotop, funkcje tych postaci. Pokazany jest synkretyzm i wieloznaczność obrazów, archtyp których ukształtował się w micie o totemicznym przodku. Do analizy wykorzystywane są materiały terenowe, w tym także zebrane przez autora. W książce po raz pierwszy przeprowadzono porównawczą analizę bardzo dużej ilości danych naukowych z zakresu etnografii, folklorystyki, historii, lingwistyki, historii sztuki, literaturoznawstwa, medycyny ludowej, botaniki.
Dla folklorystów, etnografów, historyków sztuki, religioznawców, psychologów, a także dla czytelników zainteresowanych kulturą ludową.