Dziennik prowincjonalisty w Petersburgu

„Dziennik prowincjała w Petersburgu” — to fantasmagoryczne obrazy życia rosyjskiej stolicy lat 70. XIX wieku, łączące kilka wątków tematycznych: totalne projekcje, zdumiewające afery, ukrywające się pod postacią szlachetnych inicjatyw, bezideowość życia społeczno-politycznego i inne. Fantazja i humor w połączeniu z różnorodnością środków artystycznych (od „wskrzeszenia” dobrze znanych czytelnikom literackich postaci Turgeniewa i Gonczarowa po parodiowanie ustaw i artykułów ówczesnych publicystów) czynią tę powieść-felieton Saltykowa-Szczedrina jednym z klejnotów rodzimej literatury. 

Wymagający i skrupulatny, zgryźliwy i bezwzględny — takimi epitetami można scharakteryzować talent M. E. Saltykowa-Szczedrina, autora słynnych powieści „Historia jednego miasta” i „Panie Głowlewowie”. Jego satyra reagowała na wszystkie znaczące zjawiska życia społecznego, piętnując wady, obnażając kłamstwo i moralny upadek epoki „wielkich reform”. Jednak napisane na złość dnia, dzieła Saltykowa-Szczedrina w paradoksalny sposób pozostają zawsze współczesne.