Rękopis znaleziony w Saragossie

"Rękopis znaleziony w Saragossie" - najbardziej znaczące dzieło wybitnego polskiego uczonego, dyplomaty, podróżnika i pisarza Jana Potockiego (1761-1815). Młody oficer spieszy się, aby wrócić do swojego oddziału, ale nie mogąc przerwać zaczarowanego kręgu, niezmiennie znajduje się koło zagubionej w górach Sierra Morena gospody, obok której wznoszą się szubienice z ciałami dwóch bandytów. Rozwlekła fabuła obfituje w geograficzne skoki i temporalne przesunięcia (z Hiszpanii trafiamy nad brzegi Nilu, do starożytnych zamków rycerskich, na Korsykę, Sardynię, Maltę, do Tunezji, Maroka, do Starożytnej Grecji i Judei). Czasami czytelnik ma wrażenie, że znalazł się w labiryncie baśni " Tysiąca i jednej nocy".