Porucznik Nikołaj Ozarjow wraca po zagranicznej wyprawie do Rosji nie sam. We Francji zakochuje się bez pamięci w pięknej Sofii de Champlit — inteligentnej, niezależnej, ostrej w osądach, a ponadto republikance, i zdobywa jej rękę i serce.
Sofia wiele rzeczy nie rozumie i nie akceptuje w rosyjskim życiu, a przede wszystkim wydaje się jej potworne, że wciąż istnieje niewolnictwo. Próbuję ułatwić życie chłopom, ku niezadowoleniu teścia. Ale nawet na niego, despotycznego, zrzędliwego starca, działa urok Sofii, jej charyzma, piękno, gotowość pomóc każdemu, kto potrzebuje jej wsparcia.
Ale nikt nie może pomóc jej własnemu smutkowi — ona i Nikołaj stracili swoje pierwsze dziecko, a przeżycie tego nie jest łatwe.
Tymczasem w Rosji niepokojąco — oficerowie, którzy wrócili z zagranicznej wyprawy, przyswoili sobie ideały wolności, równości, braterstwa i nie chcą ich zapomnieć. Zbliża się rok 1825.