Konstelacja Kozłotura. Opowieści, przypowieści

Fazil Iskander stał się znany od razu po publikacji w „Nowym Świecie” opowieści „Konstelacja Kozłotura”. Satyra na sowieckie społeczeństwo, które stara się poprawić życie czasami absurdalnymi sposobami, była na tyle aktualna, że została natychmiast zaakceptowana przez wszystkich. Opowieść-przypowieść, praktycznie antyutopia, „Królik i węże” przyniosła pisarzowi światową sławę. Pisarza interesuje proporcja między nadzieją, strachem a wolnością. Wyraźne zrozumienie psychologicznego mechanizmu tłumienia jednostki: można zahipnotyzować tylko osobę, która odczuwa strach, a natura tłumienia jednostki kryje się wyłącznie w strachu, który odczuwa sama jednostka – najważniejsza myśl opowieści. W przypowieści „Szerokogłowy”, która później znalazła się w powieści w nowelach „Sandro z Czegiem”, Fazil Iskander po raz kolejny podkreślił, że niemożliwe jest zniewolenie kogoś, kto bezwarunkowo dąży do wolności, uporczywie się opierając.