Łabędzia pieśń. Pokonani

Książka Iriny Władimirowny Gołowkiny (1904–1989), wnuczki wielkiego rosyjskiego kompozytora Nikołaja Andriejewicza Rimskiego-Korsakowa, jest dziełem niezwykłej siły, głębi i szczerości. To opowieść o ludziach, którzy dokonali wyczynu honoru, prawdziwie tragiczna kronika kilku arystokratycznych rodzin, które nie opuściły Rosji po rewolucji i wojnie domowej, a wpadły w piekło represji.
Powieść przesiąknięta jest gorzką poezją ludzi pokonanych (stąd jej drugie imię), ale niepokonanych — w najtrudniejszych okolicznościach zachowują swoją godność i ideały, swoją niemal mistyczną miłość do Ojczyzny. To nie tylko świadectwo przeszłości, ale historia uczuć, wierności, zdrady, wytrzymałości — żywe życie ze wszystkimi jego radościami i smutkami. Po raz pierwszy powieść została opublikowana na początku lat 90-tych już po śmierci autorki i stała się prawdziwą rzadkością bibliograficzną. Ta gorzka i majestatyczna saga rodzinna niewątpliwie podbije serca i dusze milionów czytelników. Uważam tę powieść za arcydzieło literatury rosyjskiej! Dotknęła mnie do łez, do głębokości duszy. A jeśli chodzi o miłość opisaną w powieści… Niech Bóg da każdemu przeżyć taką!