Akcja «Ptaka smutku» toczy się w Zambii lat 90-tych, na tle nieudanego zamachu stanu, zamieszek przedwyborczych i kryzysu gospodarczego.
Kiedy niespodziewanie umiera ojciec jedenastoletniej Chimuki, staje się jasne, że ich, wydawałoby się, zwykła rodzina jest pełna tajemnic, o których nie rozmawia się nawet wśród dorosłych.
Rodzina ze strony męża odwraca się od matki i dzieci. Chociaż stara się utrzymać na powierzchni, w pewnym momencie podejmuje tragiczna decyzję, która zmusza Chimukę i jej brata Aliego do szukania schronienia na najciemniejszych ulicach Lusaki.
Muszą nauczyć się przetrwać w niebezpiecznym świecie, w którym panują brutalność i przemoc. To jednocześnie tragiczna historia rodziny oraz narodowy portret Zambii w okresie, gdy kraj odwrócił się od kilku pokoleń swoich dzieci.