Na dzielność i na chwałę

Powieść "Na dzielność i na chwałę" zamyka dylogię znanego pisarza ze Stawropolii Władimira Butienki, poświęconą losom kozactwa w latach II wojny światowej. Burzliwy czas rozdzielił po obu stronach frontu ród kozacki Szaganowów. Czerwonoarmiści Jakub w składzie szwadronu szabel przechodzi drogę bojową aż do Budapesztu, pomnażając chwałę przodków. Ranami i własną krwią zmywa on piętno "syna sołtysa". Również trudne próby przypadły w udziale jego żonie Lidii, aresztowanej przez smerszowca tylko za to, że była narzeczoną atamana.
Ciężka okazała się droga starszego pokolenia Szaganowów oraz tych, którzy uwierzyli w obietnice hitlerowców "darować kozacką wolność". Z dokumentalną precyzją i mistrzostwem w powieści opowiedziano o wędrówkach wielu tysięcy kozackich uchodźców, o sporach atamanów, o pobycie Kozackiego Stanu w Białorusi i Włoszech, o tragedii Lienza, kiedy angielskie dowództwo oszukało kozackich wyrzutków i oficerów, zmuszając ich do przyjęcia smutnego "wieńca prawdy".