Watek

Napisana w stylu „gotyckim” fantastyczna powieść „Watek” została po raz pierwszy opublikowana w 1786 roku. Jej autorem jest Anglik William Beckford (1760–1844), który stworzył oryginalną wariację na temat „Fausta” Goethego, przedstawiając ją w formie arabskiej baśni. Tekst został przetłumaczony przez... jednego z ostatnich wielkich przedstawicieli Srebrnego Wieku — Borysa Konstantinowicza Zajcewa (1881–1972). Książkę zdobią stylowe ilustracje amerykańskiego artysty Malona Blaina (1894–1969), które w swojej stylistyce trochę przypominają rysunki Aubrey Beardsleya.
Powieść „Watek” to najbardziej znane dzieło angielskiego literata, kolekcjonera, estety i jednego z najbogatszych ludzi swojego czasu, Williama Beckforda (1760–1844). W wieku dziesięciu lat stracił ojca, odziedziczył milion funtów szterlingów. William był utalentowany. Muzycznie wraz z młodym Mozarte m w dzieciństwie, otrzymał doskonałe wykształcenie, mówił płynnie po francusku i, oddając hołd modnej w jego czasie tradycji, napisał swojego „Watka” właśnie po francusku (do pierwszej publikacji znajomy Williama — Samuel Henley — musiał przetłumaczyć powieść na angielski). Ta czarująca baśń została stworzona przez Beckforda w duchu „strasznych wschodnich opowieści” i miała znaczący wpływ na rozwój stylu „gotyckiego” w literaturze angielskiej. Jorge Luis Borges w eseju poświęconym „Watkowi” pisał, że ta powieść w pewnym sensie wyprzedzała „diabelskie wspaniałości” Thomasa de Quincey'a, Edgara Poe, Charles’a Baudelaire’a i Joris-Karla Huysmansa. Bez wątpienia schodzący do piekła główny bohater Beckforda, podobnie jak cała stylistyka jego powieści, miały wpływ na „Rękopis znaleziony w Saragossie” Jana Potockiego, „Giaura” lorda Byrona oraz „Demona” Lermontowa. Chociaż pierwszy przekład „Watka” na rosyjski został opublikowany w Petersburgu już w 1792 roku, szerokie zapoznanie się krajowych czytelników z tą powieścią nastąpiło później dzięki przekładowi przedstawiciela Srebrnego Wieku — Borysa Konstantinowicza Zajcewa (1881–1972). Książkę zdobią stylowe ilustracje amerykańskiego artysty Malona Blaina (1894–1969). W swojej technice przypominają one nieco rysunki Aubrey Beardsleya. W ciągu swojego życia Blaine zdążył ozdobić wiele książek. Ilustrował „Salambo” i „Kuszenie świętego Antoniego” Gustave’a Flauberta, „Złotą czara” Johna Steinbecka, „Kandyda” Woltera, „Pamiętniki smakosza” Johna Clelanda, bajki „Tysiąca i jednej nocy” i jeszcze dziesiątki innych książek. Tymczasem o samym artyście wiadomo niewiele. Być może wiąże się to z tym, że Blaine podchodził do swojej biografii jak prawdziwy artysta i za każdym razem opowiadał dziennikarzom inną historię swojego życia. Blaine był buntownikiem, źle wpasowującym się w konserwatywne ramy amerykańskiego społeczeństwa. W 1922 roku razem z artystami z Los Angeles założył grupę niezależnych malarzy, zdobył skandaliczną sławę swoimi rysunkami o tematyce erotycznej, co jednak nie przeszkodziło mu pracować kilka lat w Hollywood. Blaine’a pociągała mistyka, dziwaczny i czasem przerażający świat fantazji, dlatego z ogromnym entuzjazmem zabrał się do rysunków do „Watka”, za które później otrzymał nagrodę artystyczną.